Jak bezpiecznie korzystać z BLIKA i rozpoznać oszustwo na znajomego
BLIK jest bezpieczny, dopóki trzymasz się jednej zasady: sześciocyfrowy kod podajesz wyłącznie wtedy, gdy sam płacisz w sklepie, w internecie albo w bankomacie, a przed zatwierdzeniem w aplikacji zawsze sprawdzasz kwotę i odbiorcę. Kod przesłany komuś w wiadomości, nawet znajomemu, który pilnie prosi o pomoc, to najczęstszy sposób, w jaki oszuści wyprowadzają pieniądze. Jeśli ktoś prosi o kod BLIK w komunikatorze, zadzwoń do tej osoby na znany ci numer, zanim cokolwiek zrobisz.
Jak działa BLIK i gdzie są zabezpieczenia
Kod BLIK generuje aplikacja bankowa po zalogowaniu. Z tej metody płatności można korzystać w sklepach stacjonarnych, w internecie, w bankomatach, a także do przelewów na numer telefonu. Jest jednorazowy i ważny przez dwie minuty. Po wpisaniu go w sklepie lub bankomacie aplikacja wyświetla prośbę o potwierdzenie, na której widać kwotę oraz nazwę odbiorcy lub rodzaj operacji, na przykład wypłatę gotówki. Dopiero zatwierdzenie w telefonie, zwykle kodem PIN lub odciskiem palca, kończy transakcję.
To potwierdzenie jest kluczowym zabezpieczeniem. Problem w tym, że wiele osób zatwierdza je odruchowo, bez czytania. Oszust, który zdobył twój kod, może użyć go w bankomacie albo w sklepie internetowym, a ty widzisz w aplikacji prośbę o potwierdzenie wypłaty i ją akceptujesz, myśląc, że pomagasz znajomemu.
Warto też wiedzieć, że przelew na telefon BLIK to osobna funkcja: wysyła pieniądze na numer telefonu odbiorcy powiązany z jego kontem. Tu nie potrzebujesz żadnego kodu od nikogo, więc prośba „podaj mi kod, to przeleję ci pieniądze” zawsze jest próbą oszustwa.
Jak wygląda oszustwo na znajomego
Scenariusz jest zwykle podobny. Przestępcy przejmują konto w komunikatorze lub serwisie społecznościowym, a potem piszą do znajomych właściciela z prośbą o drobną pomoc. Wiadomości bywają przekonujące, bo przychodzą ze znanego profilu i często nawiązują do wcześniejszych rozmów. Typowe sygnały ostrzegawcze:
- prośba o kod BLIK, bo „aplikacja mi nie działa” albo „nie mam karty przy sobie”,
- pośpiech: pieniądze są potrzebne natychmiast, za kilka minut,
- kwota niewielka, zwykle kilkaset złotych, żeby nie wzbudzać podejrzeń,
- unikanie rozmowy telefonicznej i tłumaczenie, że „nie mogę teraz rozmawiać”,
- zmieniony sposób pisania, brak polskich znaków lub nietypowe zwroty.
Po pierwszym udanym kodzie często przychodzi kolejna prośba, bo „zabrakło jeszcze trochę”. Oszuści korzystają z tego, że chcemy pomóc bliskim i nie zastanawiamy się nad szczegółami. Podobne mechanizmy opisaliśmy w tekście co zrobić gdy padłeś ofiarą oszustwa SMS, bo wyłudzenia przez SMS i przez komunikatory działają według tych samych reguł.
Zasady bezpiecznego korzystania z BLIKA
Kilka prostych nawyków praktycznie eliminuje ryzyko utraty pieniędzy:
- Kod tylko dla siebie. Wpisujesz go sam, w terminalu, bankomacie lub na stronie sklepu, na której właśnie robisz zakupy.
- Czytaj potwierdzenie. Zanim zatwierdzisz transakcję, sprawdź kwotę i nazwę odbiorcy. Jeśli widzisz wypłatę z bankomatu, a nie jesteś przy bankomacie, odrzuć operację.
- Weryfikuj prośby głosowo. Zadzwoń do znajomego na numer zapisany w telefonie, a nie na ten podany w wiadomości.
- Ustaw limity. W aplikacji bankowej możesz obniżyć dzienny limit transakcji BLIK i wypłat z bankomatu do kwoty, która wystarcza na co dzień.
- Zabezpiecz własne konta. Włącz weryfikację dwuetapową w komunikatorach i serwisach społecznościowych, żeby nikt nie wykorzystał twojego profilu do oszukiwania twoich bliskich.
Ogólne zasady ochrony konta bankowego, od haseł po powiadomienia o transakcjach, znajdziesz w artykule które zabezpieczenia bankowości online są niezbędne. Przy okazji sprawdź, czy masz włączone powiadomienia push o każdej transakcji, bo pozwalają zareagować w kilka sekund.
Oszustwa przy sprzedaży w ogłoszeniach
Drugi częsty schemat dotyczy osób, które coś sprzedają przez internet. Rzekomy kupujący proponuje zapłatę BLIKIEM i prosi sprzedającego o podanie kodu, „żeby mógł przesłać pieniądze”. W rzeczywistości kod pozwala mu wypłacić środki z konta sprzedającego. Zdarza się też, że oszust podaje swój kod i namawia do jego wpisania w aplikacji, przez co sprzedający nieświadomie płaci zamiast otrzymać zapłatę.
Pamiętaj, że jako sprzedający nie potrzebujesz żadnego kodu, żeby otrzymać pieniądze. Wystarczy zwykły przelew na numer konta albo przelew na telefon. Każda propozycja, która wymaga od ciebie generowania kodu lub zatwierdzania operacji w aplikacji, oznacza, że to ty płacisz. Więcej o typowych sztuczkach w handlu internetowym przeczytasz w tekście jak rozpoznać oszustwa na portalach aukcyjnych.
Co zrobić, gdy podałeś kod oszustowi
Liczy się czas. Im szybciej zareagujesz, tym większa szansa na zatrzymanie pieniędzy.
- natychmiast zadzwoń na infolinię swojego banku i zgłoś nieautoryzowaną transakcję, poproś o zablokowanie BLIKA i dostępu do konta, jeśli istnieje ryzyko dalszych operacji,
- zrób zrzuty ekranu rozmowy z oszustem, zapisz nazwę profilu, godzinę i kwotę,
- zgłoś przestępstwo na policji, bo bank może poprosić o potwierdzenie zgłoszenia,
- uprzedź osobę, pod którą podszywał się oszust, żeby jak najszybciej odzyskała konto i ostrzegła innych znajomych,
- zgłoś przejęty profil w serwisie, z którego pochodziła wiadomość.
Rozmowa z bliskimi o tym schemacie oszustwa to najlepsza profilaktyka. Szczególnie warto uprzedzić rodziców i dziadków, którzy chętnie pomagają i rzadziej wiedzą, że prośba o kod BLIK w wiadomości zawsze powinna wzbudzić czujność. Pokaż im w telefonie, jak wygląda ekran potwierdzenia i gdzie widać kwotę oraz nazwę odbiorcy. Wystarczy ustalić prostą zasadę rodzinną: o pieniądze prosimy tylko przez telefon, nigdy w wiadomości.
Przeczytaj także
Skuteczne wdrożenie technologii HF w produkcji medycznej zwiększa jakość i bezpieczeństwo wyrobów
Maszyny HF w produkcji dla branży medycznej wymagają szczególnej precyzji i niezawodności. Te urządzenia muszą spełniać rygorystyczne normy jakości…
Hala namiotowa - zgłoszenie czy pozwolenie na budowę?
Formalności prawne to temat, który budzi wiele wątpliwości wśród przedsiębiorców planujących inwestycję w halę namiotową. Czy potrzebne jest…
Które metody weryfikacji dwuetapowej są najskuteczniejsze
W erze nieustannie rosnących zagrożeń cyfrowych, bezpieczeństwo w sieci stało się nie tylko opcją, ale absolutną koniecznością. Jak więc skutecznie…